Για να πετάξει και να πλεύσει η Ορθόδοξη ψυχή μας...(Κυριακή της Κρίσεως)

Δεν θα κριθούμε εκείνη την ημέρα αδελφοί μου από τον Δίκαιο Κριτή, μόνο για την ορθοπραξία ή μόνο για την ορθοπιστία μας. Δυο φτερά δυο κουπιά χρειάζεται για να πετάει αβαρής η Ορθόδοξη ψυχή μας στα υπερουράνια στερεώματα και να πλέει ακλυδώνιστη στους απέραντους ωκεανούς της Θείας ευσπλαχνίας. Συνεχώς υπάρχει πλησμονή κακοδοξιών και αιρέσεων, που έρχονται να μολύνουν και να διαστρεβλώσουν το ανόθευτο και απαρασάλευτο Ορθόδοξο φρόνημα. Στις παρυφές της Κυριακής της Απόκρεω ή της Κρίσεως, δεν θα ήταν ασυναφές να αναφέρουμε κάποια τέτοια(κάπως επίκαιρα) ζητήματα και έπειτα να ακούσουμε λόγους Αγίων φωνών και Πατέρων του σήμερα για αυτήν την μεγάλη ημέρα μέσα στον αγιασμένο Ενιαυτό!

Δυστυχώς υπάρχουν φωνές, που δεν θα περίμενε κανείς, ανυποψίαστος τουλάχιστον, με βάση το πνευματικό τους Χριστιανικό Ορθόδοξο παρελθόν, να υπερθεματίζουν για για την καύση των κεκοιμημένων. Χρησιμοποιούν(πάντοτε με την γνωστή αιρετική αποσπασματική ανθολόγηση) ακόμα και ρητά Αγίων Πατέρων, που δεν τους ενδιαφέρει, λένε, και δεν φοβούνται την φθορά του σώματος...Επιχειρηματολογούν δε, με παραδείγματα από την σύγχρονη πρακτική που ακολουθείται σε μεγαλουπόλεις, για κάποια αζήτητα οστά μετά την ανακομιδή τους, τα οποία αποθέτονται όχι σε οστεοφυλάκεια όπως συμβαίνει με την συντριπτική πλειονότητα, αλλά σε ομαδικά χωνευτήρια και σκεπάζονται με υλικά, όπως ασβέστης, για υγειονομικούς λόγους. Προτιμώ να καώ, σου λένε, από το να με σκεπάσει κάποτε ο καυστικός ασβέστης! Επιχειρήματα εκ του πονηρού, που μετατρέπουν την εξαίρεση σε κανόνα και ηθικό δίλημμα, ώστε να προωθηθεί και να ακμάσει (ευχόμαστε όχι εν επιγνώσει) το (ένα από τα πολλά) νεοταξίτικης εξύφανσης -νέα αταξία όπως λέει και μια ευλογημένη ψυχή- σκοπούμενο της αποτέφρωσης. Ο αναθεωρητισμός και η νεοπατερική χάλκευση της πανίερης Ορθόδοξης Παράδοσής μας, ενώπιόν μας. Το μνήμα και ο Σταυρός σύμβολα της αποκαραδοκίας της Ανάστασης των νεκρών, παρουσιάζονται ως μακάβριοι αναχρονισμοί, στερημένοι από αγάπη και φιλανθρωπία. Και η καύση με την πρότερη σύνθλιψη των κρανίων και των οστών των κεκοιμημένων, πράξη που τους ευεργετεί και τους τιμά μετά θάνατον. Μακριά από τους προβατόσχημους λύκους τους βαρείς, τους ετεροδιδασκαλούντες αδελφοί μου. Στώμεν καλώς! Ο Χριστός μας ετάφη και Ανέστη! Μια ευλογημένη ταπεινή και ευλαβέστατη ψυχή, μας εξέφρασε τον ευλογοφανή προβληματισμό της(στην άποψή μας για μη σεβασμό σε τέτοιες τελευταίες επιθυμίες των δικών μας ανθρώπων)…Την επιθυμία του κεκοιμημένου, θα πρέπει να τη σεβόμαστε, διότι όντας εν ζωή έτσι πίστευε και ήθελε και έτσι ζούσε χωρίς πίστη στην Ανάσταση. Δεν έχει νόημα μετά την κοίμηση τι επιθυμεί. Άλλωστε και ο Κύριος ελεύθερους μας αφήνει να επιλέξουμε, σεβόμενος το αυτεξουσιό μας. Δε θα μπορούσε ο Κύριος να αποτρέψει όλους από ασεβή επιθυμία; Επίσης, ούτε να διαβαστεί μπορεί όποιος επιθυμεί καύση, διότι από τη μία δε θέλει το Χριστό και από την άλλη θέλει ορθόδοξη κηδεία σε τι; στην τέφρα; Βεβαίως να κάνουμε κομποσχοίνι για τις ψυχές αυτές, αυτό μόνο μπορούμε ως πιστοί να κάνουμε. Άλλωστε σύμφωνα με την επιθυμία του κεκοιμημένου θα κριθεί ο ίδιος, όχι των συγγενών του. Και το αντίστροφο, αν εγώ επιθυμώ να ταφώ και οι συγγενείς με κάψουν, θα κριθώ σύμφωνα με την επιθυμία μου.

Αδελφοί μου, αν ρωτήσουμε αυτή τη στιγμή 100 Ελληνόπουλα, για το αν θα ήθελαν να ερωτηθούν πρώτα πριν Χριστούν και Βαπτιστούν τα 95 θα μας απαντούσαν ναι και θα προσέθεταν ότι κανείς δεν τους ρώτησε όταν σαν νήπια κάποτε βαπτίσθηκαν. Και θα επικαλεστούν το αυτεξούσιό τους και τα…δικαιώματά τους...Ας κάνουμε τώρα την σύνδεση...

Πριν χρόνια, υπήρχε στην γειτονιά μας μια ευλογημένη απλούτσικη ψυχούλα, Αυτή ήταν ευλαβής και πιστή γυναίκα και ζητούσε να διαβάζει τα βιβλία μας και να μιλάμε για τα της αθάνατης ψυχής...Κάποτε σταμάτησε να ενδιαφέρεται...Προβληματιστήκαμε...Προσπαθήσαμε κάποια στιγμή να φέρουμε την κουβέντα ξανά στην αιώνια ψυχή κλπ...Μας διέκοψε λέγοντάς μας:-Ξέρεις δεν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο...Παγώσαμε τότε...Και συνέχισε...Ένα πρωί ξεκαθάρισε αυτό μέσα μου ακούγοντας στην τηλεόραση να μιλά κάποιος που πολύ αγαπώ και θαυμάζω..Έλεγε οτι δεν υπάρχει τίποτα μετά από εδώ...Το όνομά του: Γ.Π....!!! Έμεινα ενεός...Είτε ο τραγουδιστής Γ.Π είτε η τραγουδίστρια Ά.Β είτε ο Δημοσιογράφος Γ.Π, αυτοί οι μηχανοδηγοί του... συρμού, παρασύρουν πολλές ψυχές...άδολες και ανυποψίαστες σαν την…. και πόσους άλλους ακόμα που σπεύδουν να μιμηθούν τους...ήρωές τους και να δηλώσουν… τελευταίες επιθυμίες... Σαν έναν άλλον αδελφό μας, που λάτρευε την ηθοποιό Μ.Κ.(που αποτεφρώθηκε) και μιμούμενός την, ζήτησε να καεί και να σκορπιστεί η στάχτη του στο γιαλό που συνήθιζε για πολλά χρόνια να ψαρεύει τα καλοκαίρια....Όμως, οι ψυχές από εμάς περιμένουν...Να τους αφήσουμε άταφους λοιπόν; Να τους αφήσουμε εν ζωή αβοηθήτους; Έρμαια του μισόκαλου, που καραδοκεί να κατασπαράξει τους θηριάλωτους αδελφούς μας, που τόσο πλήθυναν στις μέρες μας...;Φαίνεται εύλογος ο προβληματισμός περί του αυτεξουσίου, αλλά για σκέψου αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, να υπάρξει ένας πολύ δικός σου κοντινός άνθρωπος πλανεμένος ο...καημένος, είτε από τους προβαλλόμενους "αστέρες" με τους αμέτρητους θαυμαστές και ακόλουθους, που βγαίνουν και μιλάνε από το πρωί μέχρι το βράδυ στα κανάλια επί παντός επιστητού με πνεύμα μοναδικής αυθεντίας και γνώσης, είτε από τους κακοδόξους αιρετικούς, και να σου δώσει την τελευταία του επιθυμία-εντολή και εσύ, ενώ γνωρίζεις ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ, να την πραγματοποιήσεις και να τον παραδώσεις στην πυρά...Πιστεύω ολόψυχα πως δεν θα το έκανες...Θα του έφτιαχνες ένα απλό ταπεινό μνημούρι με Σταυρό και καντήλι ακοίμητο να δέεται για το Φως...Και θα άφηνες τον Δικαιοκρίτη Κύριο έπειτα να κρίνει...Εσύ όμως, θα δημιουργούσες ένα μνημείο για προσευχή και δέηση...Μην τον ξεχάσουμε εμείς αλλά κυρίως ο... Θεός, μιας και μπορούμε εμείς να αλλάξουμε την θέση του και να τον ανεβάσουμε έστω και λίγο προς πιο φωτεινά, προ της τελικής του κατάταξης...

Νώντας Σκοπετέας
Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή/Τριώδιο 2026

Του Τριωδίου οι ήχοι και οι …αχοί…

 

«…Πόσα Τριώδια αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, έχεις αξιωθεί να ζήσεις; Πόσες πύλες μετανοίας μπροστά στα μάτια σου έχουν ανοίξει, πόσες παραβολές Τελώνου και Φαρισαίου, Ασώτου Υιού και Σπλαχνικού Πατέρα; Πόσες Κυριακές Κρίσεως, πόσες αναμνήσεις της εξορίας του Αδάμ; Το μετά το λαβεῖν την ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, δεν είναι για σένα καθρέφτης; Νομίζεις  πως δεν θα αξιωθείς τιμωρίας επειδή περιφρόνησες το αίμα της νέας Διαθήκης, ή σου φαίνεται πως επειδή αυτοδικαιώθηκες ως άλλος… Όσιος τελώνης, κατακρίνοντας συνεχώς όλους τους υπόλοιπους ως φαρισαίους, ή γιατί θυμήθηκες δακρυσμένος την κάποτε δική σου επιστροφή στο σπίτι από την μακρινή χώρα, ή επειδή σου ήρθε φίλαυτα στη μνήμη εκείνη η δωρεά σου η γενναία στα ορφανά της γειτονιάς σου, ή τέλος επειδή νήστεψες και εσύ ένα -δυο τριμεριά, ανήκεις στην κατηγορία όσων έμειναν στερρεοί και δεν εβλασφήμησαν, δεν ξανασταύρωσαν Τον Αναστάντα; Και πόσο εσένα τον ίδιο κοροϊδεύεις αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, αν θαρρείς πως αν μετά από όλη αυτή την τωρινή σου αποστασία θα κατορθώσεις λίαν ευκόλως με την… χάρη που φαντάζεσαι οτι  σου περισσεύει, να ανακαινιστείς εις μετάνοιαν! Η γη σου, η κάποτε εύφορη, μόνο αγκάθια πλέον ξεβγάζει και φωτιά θα τα περικυκλώσει να τα αφανίσει!

Ακόμα ανασαίνεις! Είναι εγγύηση μακροθυμίας και Χρηστότητας κάθε σου ανάσα! Ανάστα! Ξέχνα τους ρόλους που βολεύουν την ανθρωπαρέσκεια και την αυτοδικαίωσή σου ! Χτύπα ξανά τα στήθη σου στο ταμιείο σου ! Ζήτα τους οικτιρμούς από τον προδομένο Πατέρα με ταπείνωση και συναίσθηση της αποστασίας σου! Αναθεώρησε τα περί αρετών σου! Νιώσε στα αλήθεια ο τελευταίος αμαρτωλός! Ένα περίψημα! Κλάψε για την δική σου εξορία στις παρυφές του σκότους… Αυτομέμψου αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου! Και έπειτα, έλπισε στον Κύριο! Στη Ζωή, Στο Φως και Στην Ελπίδα! Να αυτοκατακριθείς! Μόνο έτσι θα νιώσεις ότι το αίμα του μόνου Αναμάρτητου χύθηκε για την Σωτηρία των αμαρτωλών, ων πρώτος ει εσύ! Τώρα! Καιρός του ποιήσαι τω Κυρίω ! Στον Άδη αν δεν το πράξεις εδώ, δεν θα μπορείς! Μα ούτε θα θέλεις! Από τούτο το πρόσκαιρο ζούμε Τον Παράδεισο ή την κόλασή μας! Στο εδώ, εκείνο το ΘΕΛΩ, είτε θα υποταχθεί πανελεύθερα στον Θεό ή θα Τον παραμερίσει χωρισμένο από Εκείνον αιώνια! Και να θυμόμαστε αυτό που έλεγε ο αββάς Δωρόθεος, πως όταν δεν συνηθίζει ο άνθρωπος να κατηγορεί τον εαυτό του, δεν θα αργήσει να θεωρήσει αίτιο του κακού, ακόμα και αυτόν τον ίδιο τον Θεό...»

Γράφτηκαν τα παραπάνω αποσπάσματα  σε μια αντίστοιχη εκπομπή, αρκετά Τριώδια πριν…"Ακόμα ένα Τριώδιο κι ακόμα ανασαίνω", ο τίτλος εκείνου του κειμένου! Παλιλογείς θα πει κάποιος…Επαναλαμβάνεσαι κουραστικά…Βρες κάτι άλλο, πιο πρωτότυπο, πιο θελκτικό! Και μην αρχίσεις πάλι τα πεισιθάνατα μακάβριά σου(που έλεγε και μια ψυχούλα καλή της ώρα). Αχ αυτό το β πότε θα το ξεριζώσουμε αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου! Πότε θα ζήσουμε το παμπόθητο μακάριο; Λογαριάζοντας την  κάθε μέρα μας σαν την πρώτη μέρα του ανακαινισμένου μετανοούντος ανθρώπου  του νιογέννητου, αλλά και σαν την τελευταία που μας δόθηκε από τον Αρχηγό της Ζωής για έναν και μόνο σκοπό…την επιστροφή μας στην πατρική οικία. Η τελευταία μου μέρα, η τελευταία μου Κυριακή, τα τελευταία Χριστούγεννα, το τελευταίο Τριώδιο…και έπειτα η αιώνια χαρά…η χαρά του Παραδείσου που μόνο όποιος την έζησε και τη ζει χωρίς διαλείμματα και προϋποθέσεις από αυτήν τη ζωή, θα την γευτεί και στην άλλη…Τα σημεία των καιρών, οι αχοί και οι ήχοι του πολέμου και των Θεομηνιών,  πυκνώνουν γύρω μας. Να χαιρόμαστε μόνο,  προέτρεπε ο μακαριστός Άγιος Γέροντας ο π.Αθανάσιος Μυτιληναίος, όταν γίνονται πραγματικότητα όλα εκείνα που μας οδηγούν προς το άκρως άδηλο μεν,  μα και διακριτό συνάμα τέλος της Ιστορίας, προς τον δεύτερο ερχομό του Κυρίου μας. Ο γαρ καιρός εγγύς…Ο προειδοποιητικός αλλά και χαροποιός ταυτόχρονα αχός της προφητικής κραυγής της Αποκάλυψης και ένα Τριώδιο που ανοίγει τις σελίδες και τις πύλες της μετανοίας μπροστά μας. Να ζήσουμε ένα άλλο και όχι άλλο ένα, συνηθίζουμε να λέμε τούτες τις ώρες  αλλά φρενοβλαβώς να μην βιώνουμε…Ίσως αυτοί οι ανατριχιαστικοί ήχοι και οι  αχοί του φετινού...τελευταίου μας Τριωδίου, να μας κάνουν επιτέλους να στρέψουμε της καρδιάς τα  μάτια ψηλά,  κραυγάζοντας με όλη τη δύναμή της  το «Ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Ἀποκ. κβ´ 20)                                

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή Τριώδιο 2026

Πάντα Τριώδιο…

                        

Έφτασε νωρίς φέτος το Άγιο Τριώδιο. Δεν προλάβαμε να ξεστολίσουμε τα Χριστουγεννιάτικα και να σου ξανά οι ήρωές του. Άντε να ξαναμπούμε τόσο γρήγορα σε κλίμα και…διάθεση μετανοίας… Μας προκαλεί λίγο, ίσως και να μας σκανδαλίζει η παραπάνω φράση-διαπίστωση. Το παίρνουμε πάνω μας λοιπόν και σας ζητάμε συγγνώμη. Αλλά αν το καλοσκεφτούμε αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, θα διαπιστώσουμε πως αντιμετωπίζουμε την μετάνοια σαν μια εποχιακή κατάσταση με αρχή μέση και τέλος. Θα φορέσουμε λοιπόν το πρόσωπο ή το προσωπείο της μετανοίας και θα πορευτούμε μέχρι το πανηγυρικό Χριστός Ανέστη…Και έπειτα ξανά στα αγαπημένα άθεσμα…γούστα μας με έναν Θεό στα μέτρα μας. Στις εφάμαρτες επιγεύσεις, τις αρχικά γλυκές και έπειτα στυφές σαν τα ξυλοκέρατα του πεινασμένου με την λεηλατημένη ψυχή Ασώτου Υιού. Πεινασμένη και λεηλατημένη και η ψυχή μας φωνάζει και κλαίει ζητώντας ο,τι την κρατά αληθινά ζωντανή και εναργή. Οχι τα  ξυλοκέρατα μιας προσωρινής και ψευδόσχημης πνευματικής κατάστασης, που αν ψάξουμε στα βαθέα εσώτερά μας, θα διαπιστώσουμε με θλίψη ότι  μόνο υστερόβουλα προς τον Θεό και  για τα μάτια των διπλανών μας συντηρείται, για τους περισσοτέρους από εμάς τουλάχιστον.«…ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν Θεόν; ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; εἰ γὰρ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην….»( Γαλ 10.10). Να είμαστε λοιπόν αρεστοί στους ανθρώπους,  συμπεριλαμβανομένου και του ευατού μας και της συνειδήσεώς μας,   που πολλές φορές,  όπως και τον Θεό, μυκτηρίζουμε; Ή να μοχθούμε και να αγωνιούμε συνεχώς για το Θεάρεστο και μόνο; Να πιστεύουμε κατά το συμφέρον, όχι βέβαια της ψυχής, αλλά του κόσμου; Να έχουμε αρετές χρήσιμες και βολεψές, για κάθε περίσταση και Θεία ...συνδιαλλαγή, αγορασμένες και εκείνες από εποχιακούς πάγκους εκθέσεων Χριστιανικού βιβλίου, που τούτες τις μέρες έχει αυξημένη ζήτηση; Να πιστεύουμε σε μια αλά -καρτ Ορθόδοξη πίστη των Ομολογητών και των Μαρτύρων, στις μέρες μας δειλή και σε υποστολή υποταγμένη στης λογικής και της εκκοσμίκευσης τους μέντορες; Θυμόμαστε πάντοτε τον αδελφό μας που έλεγε, περιγράφοντας αυτό που αναφέρει και μέσα στο ψαλτήρι ο ιερός ψαλμωδός, για το πώς σκληραίνει και γίνεται λιθώδης η καρδιά του ανθρώπου…Ετυρώθη ως γάλα η καρδία αυτώ…(Ψαλ. 118,70) Έχουμε πάθει έλεγε ο αδελφός μας στένωση καρδίας από τους θρόμβους της λογικής και του κόσμου…Κι ας λένε οι Άγιοι Πατέρες πως αίρεση είναι ο,τι εκλογικεύει το δόγμα, που πολλές φορές είναι σεσιγημένο στις Γραφές…Αυτή η προσπάθεια οδηγεί πάντοτε στην πλάνη! Έλεγξε τον εαυτό σου αδελφέ μου ταλαίπωρε εαυτέ μου! Το πρότεινε αυτόν τον αυτοέλεγχο ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς…Να απαγγέλουμε έλεγε το Σύμβολο της Αγίας μας Πίστης, νιώθωντας την παραμικρή του λέξη και με ειλικρίνεια και αυτομεμψία Τελωνική, να αυτοελεγχόμαστε στο αν την πιστεύουμε και κυρίως αν τη βιώνουμε, ανέκπωτη και απερίτμητη…Δεν κάνει διακοπές η μυστηριακή Ορθοδοξία, δεν έχει περιόδους και εποχές. Ρέει ασταμάτητα όπως το αίμα Του στις φλέβες μας…Αν σταματήσει θα είμαστε νεκροί…

Καλό και ευλογημένο Τριώδιο!

 Πάντα Τριώδιο…

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή

Αρχή Τριωδίου 2026

Της αχαριστίας οι τάφοι…(Το Αληθινό μάννα...)

 

«Καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκεῖνου Κιβρωθ Θααυά, 

ὅτι ἐκεῖ ἔθαψαν τὸν λαὸν τῶν ἐπιθυμησάντων.» Αρ. (11:34)

Υπάρχει ένα παλιό θεατρικό έργο το οποίο μεταφέρθηκε και στον ασπρόμαυρο καλό Ελληνικό κινηματογράφο, με τίτλο "ο Αχόρταγος". Το έγραψε ο μακαρίτης ο Δημήτρης Ψαθάς, ένας σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας και χρονογράφος, με πραγματικά εξαιρετικά επίκαιρα και στις μέρες μας γραφτά. Εκεί, στον "Αχόρταγο", περιγράφεται η πορεία ενός ταλαίπωρου ανθρώπου, που ξεκινά να αναζητά μόνο φαγητό για μοναδική πληρωμή του, ζει για να τρώει, όπως ο ίδιος λέει μέσα στο κείμενο, είναι ένα στομάχι και τίποτε άλλο και φτάνει μετά από λίγο καιρό χορτασμένος και καλοζωισμένος πλέον, να θέλει να γίνει κυβερνήτης και στο τέλος να τρελαθεί. Έχουμε πει πως με την αγία μεταστρεψιμότητα όλα μπορούν να παράγουν, να αποστάξουν πνευματικούς καρπούς και νάματα που γίνονται ιάματα. Έτσι και στην θύμηση αυτού του Θεατρικού έργου, μας γεννήθηκαν οι συνειρμοί που μας έφεραν πίσω από το μικρόφωνο σήμερα. Και δεν λέει φυσικά κανείς ότι πρέπει να αναζητάμε μόνο ένα πιάτο φαί για πληρωμή, αλλά να μάθουμε να μην είμαστε αχόρταγοι, αχάριστοι και άπληστοι όπως ο ήρωας του Ψαθά στο τέλος της θαυμάσιας και τόσο διδακτικής ιστορίας, που σαν να έρχεται από τα πολύ παλιά…ακόμα ακόμα και από τα θαυμάσια χωρία της Παλαιάς Διαθήκης…Τότε που ο Θεός Λόγος, εξέτρεφε τον λαό του Ισραήλ στην πορεία του στην έρημο με το μάννα. Τότε που ο γογγυσμός τους και η αγνωμοσύνη του παλαιού Ισραήλ, οδήγησε πολλούς στον θάνατο και στα μνήματα των ακόρεστων επιθυμιών τους, στις αχαριστίας τους τάφους…Μόλις σαρκώθηκε ο Θεός Λόγος μας φανέρωσε το αθάνατο μάννα, τον ίδιο Του τον Εαυτό! "...ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἀπέθανον..οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων, ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ.ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς.. ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.(Ιωάνν.6,48-51). Μόλις συνειδητοποιήσουμε τούτα τα ρήματα της αιώνιας ζωής και τα βιώσουμε, αναζητώντας συνεχώς αυτήν την αιώνια και αθάνατη τροφή, τότε θα μονολογούμε δοξολογικά το:"...αρκεί σοι η χάρις μου..."(Β Κορ. 12,9)  και  θα νιώθουμε οτι στην έρημο της δικής μας πορείας σε τούτη τη ζήση, είτε αυτή η έρημος λέγεται μοναξιά, είτε ασθένεια, είτε φτώχεια, είτε κάθε τι δύσκολο που ορθώνεται μπροστά μας, ο Μανναδότης Κύριος και Θεός μας θα είναι δίπλα μας, συνοδοιπόρος στην...έξοδο από την σκλαβιά της αχαριστίας και τα μνήματα των επιθυμιών μας...

Νώντας Σκοπετέας
Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή

Σκοτώστε τον ίδιο τον Θεό...

  

Ανατριχιαστικά του νούμερα των καταγεγραμμένων μόνο εκτρώσεων στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο. Ολόκληρες πόλεις και χώρες αντίστοιχα, σβήνονται απ τον χάρτη. Γενοκτονίες, με τον νόμο συμπαραστάτη. Δολοφονίες, με πανηγυρικά αθώους τους αυτουργούς, τους άμεσους και τους ηθικούς. Ένοχοι και ασεβείς προς το δικαίωμα της ολέθριας αυτοδιάθεσης, μόνο όσοι εκτός συρμού, εποχής και πραγματικότητας, σπαρακτικά ζητούν να σταματήσει το φριχτό έγκλημα! Μαζί και εκείνες οι φωνές των απειραρίθμων ψυχών, που σφαγιάστηκαν μα και όσων βρίσκονται ακόμα σε μητρικά σπλάχνα καταδικασμένες στο σκοτάδι να βοούν: -Αφήστε μα να ζήσουμε! Μην μας φονεύετε! Ποθούμε το Φως του Πλάστη και Δημιουργού μας! Λαχταράμε τόσο να γνωρίσουμε όλα του Θεού τα θαυμάσια! Μην θυσιάσετε ξανά την αθωότητα. Μην πικραίνετε πιότερο τον Χριστό μας! Χαρείτε την συνδημιουργία. Λάβετε το δώρο της Ζωής στην ζωή σας! Εμείς θα γίνουμε μέσα σωτηρίας σας!

Είναι και εκείνες οι άλλες οι φωνές που μάχονται για το δικαίωμα…στην άμβλωση. Προβάλλουν και ηθικά διλήμματα ως ατράνταχτα επιχειρήματα για την καθολική νομιμοποίηση. Αν υπάρχει εγκυμοσύνη μέσα στην οικογένεια με βιασμό από συγγενικό πρόσωπο, δεν πρέπει να επιτραπεί στην γυναίκα να κάνει έκτρωση; Ανατριχιαστικά φρικαλέα μια τέτοια περίπτωση! Ιδιαζόντως ειδεχθής! Ευχή ποτέ να μην ξανασυμβεί τέτοιο δαιμονάρεστο κακό! Αλλά αν προσέξουμε κάπως καλύτερα και σε συνάρτηση με τους αριθμούς των 50.000.000 επισήμως μόνο καταγεγραμμένων εκτρώσεων παγκοσμίως, θα διαπιστώσουμε πως αυτές οι τόσο τραγικές περιπτώσεις αγγίζουν ένα απειροελάχιστο ποσοστό. 0,000000000…1%. Είναι δυνατόν να νομιμοποιεί και να παρέχει ένα φτιασιδωμένο με ηθικό περιτύλιγμα δικαιολόγημα, αυτό το τραγικό μα τόσο ελάχιστο ποσοστό, στο συνεχές αυτό αιμοσταγές τεράστιο έγκλημα; Ένα είναι το δίλημμα και το φωνάζουν εκείνες οι υπό εκτέλεση ψυχές: -Προτιμάτε να μας σκοτώσετε και το βάρος αυτής της σφαγής να σας ακολουθεί για τα υπόλοιπο μιας αιωνιότητας; Ή να έρθουμε στον κόσμο και να γίνουμε της καλής απολογίας σας κάποτε οι ισχυροί υπερασπιστές; Στην Ελλάδα πλέον οι εκτρώσεις είναι τριπλάσιες απ τις γεννήσεις! Το πλέον όμως τραγικό είναι ότι πλέον διαφημίζονται και αναμιμνήσκονται ως εμπειρίες από το νοσταλγικό παρελθόν. –Έμεινα έγκυος στα γυρίσματα της ταινίας…αλλά ήταν κακό το timing τότε…Εμπόδιο στην καριέρα μου που τότε ήταν στο απόγειό της…Βέβαια μετά προσπαθήσαμε αλλά δεν ήθελε ο Θεός… Μα, ο Θεός σου έδωσε 3, 4 και εσύ τα σκότωσες! Και δεν δακρύζεις γι'  αυτό πικρά κάθε μέρα που ξημερώνει!

Είναι οι φωνές τους που ποτέ δεν θα σιγάσουν. Ένα κερί αγνό κάθε βράδυ να λιώνει για αυτές τις ψυχούλες! Ενώνονται τις νύχτες που το καθάριο φως σπάει το σκοτάδι τους. Ένα γιατί παραπονεμένο στέλνουν σε όλους εκείνους που τους στέρησαν το Φως. Απάντηση δεν λαβαίνουν ποτέ! Μόνο λίγη ανάπαυση τους χαρίζει ένα αστέγνωτο δάκρυ, που για καιρούς τώρα μια μετανιωμένη μάνα σαν φυλαχτάρι το κρατά για το αντάμωμά τους. Είναι εκείνες οι φωνές …Δεν θα τις ακούσουν τα αυτιά των ψυχρών εκτελεστών –ορθολογιστών που και αυτοί φωνάζουν ότι Θεός δεν υπάρχει ! Γι'  αυτό,  ο,τι δεν βλέπετε σκοτώστε το! Σκοτώστε αγέννητα παιδιά, την άυλη ψυχή, τον ίδιο τον Θεό, αφού με ανύπαρκτο Αυτόν τα πάντα επιτρέπονται! Μα είναι και κάποιοι που τις αφουγκράζονται συνέχεια εκείνες τις παραπονεμένες φωνές. Και πλέον γνωρίζουν και μετανοούν κάθε στιγμή και συγχωρούνται απ τον Θεό και τον δοξάζουν που δεν τους παραδειγμάτισε και ελπίζουν στον απέραντο και ανόθευτο ιλασμό Του. Ενώνουν ύστερα και τις δικές τους φωνές και εκλιπαρούν να μην βρεθεί ποτέ κανείς άλλος στην θέση τους.

Και εσύ αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, που θαρρείς πως όλα αυτά ελάχιστα σε αγγίζουν, γιατί εσύ δεν υπέπεσες ποτέ σου σ αυτό το ανουσιούργημα, νιώσε πλέον την φριχτή πλάνη που το εγώ σου σε υποβάλλει. Και κλάψε και εσύ και μετανόησε για το δικό σου μεγάλο μερίδιο ευθύνης! Που ποτέ σου δεν ένωσες την φωνή σου, την αντίστασή σου, την προσευχή σου, να σταματήσει αυτό το αμάρτημα που καταματώνει και φραγγελώνει αλύπητα τον ίδιο τον Χριστό μας.

Νώντας Σκοπετέας

20/10/2019

Απόσπασμα από εκπομπή με τίτλο:Είναι εκείνες οι φωνές (2 μέρη)

ΥΓ( 2026): Νέο επιχείρημα αρθρώθηκε…Είναι δυνατόν λένε να φέρεις στον κόσμο παιδιά που είναι ανεπιθύμητα για τους γονείς τους…;Να έρθουν τα καημένα, λένε, για να δυστυχήσουν….

Να είχες τον τρόπο να ρωτούσες όλα αυτά τα μυριαρίθμητα ...ανεπιθύμητα μα γεννημένα παιδιά, αν τελικά τα απογοήτευσε η απόφαση των γονιών τους να τα φέρουν στον κόσμο... Θα σου απαντούσαν στην συντριπτική τους πλειονότητα ότι τους ευγνωμονούν που σεβάστηκαν το δικαίωμά τους στη ζωή. Μπορεί να' ναι δύσκολα και καμιά φορά η απελπισία να τα κυκλώνει, όμως ζουν και παλεύουν και αγωνίζονται και ελπίζουν. Ελπίδα θα πει, να χαίρεσαι πριν έρθει η χαρά… Αν γνωρίζαμε μόνο, πόσοι με την ευρηματικότητα και την οξυδέρκεια όλων αυτών που εφευρίσκουν επιχειρήματα της λογικής και του κόσμου τούτου δεν θα υπήρχαν και πόσοι ακόμα δεν υπάρχουν επειδή... κάποιοι «σεβάστηκαν» το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος και εξαφάνισαν το... δικαίωμα στην αιωνιότητα της αθάνατης ψυχής; Να μπορούσαμε μόνο να...ανιχνεύσουμε με έναν τρόπο το αν όλα τα παιδάκια που είναι ανεπιθύμητα όπως θλιβερά τα αποκαλούμε μεσα στην θαλπερή μήτρα της μαμάς τους, επιθυμούν να εκτρωθούν και να μην αντικρίσουν το φως αυτού του κόσμου...Τι θα απαντούσαν άραγε..;

Μη με κάψετε αδελφοί μου! Σας ικετεύω!

 "...Πρωινό Αυγουστιάτικο κάτω απ τον Ταΰγετο. Στα τελειώματά του το καλοκαίρι. Ατμόσφαιρα καθάρια!  Η ματιά  σου, ανεμπόδιστη  φτάνει ως την άκρη του γαλάζιου. Οξυγόνο αμόλυντο  ξεχείλιζε στα στήθη, σαν ανεβαίναμε με τον Γιώργη το ανηφορικό πετρωτό καλντερίμι. Αφήσαμε τα γυναικόπαιδα να κοιμούνται και μόλις αχνοβασίλεψε ο ηλιάτορας πίσω από την πυραμίδα του Πενταδάχτυλου,  πήραμε τον δρόμο για τα ελατόφυτα ψηλώματα που ακουμπάνε ουρανό. Λίγο νερό σ' ένα παγουράκι και ένα μαγκούρι κομμένο  από δασύσκιωτη μουριά, να στηρίζει στο δυσκόλεμα και στα αγκαθωτά περάσματα. Η θάλασσα στο πέρα κάτω, προβάλλει σαν υφάδι απαλό στρωμένο γύρω από την πέτρα και την ελιά, την ευλογημένη μάνα-γη των Μανιατών. Πως πέρασε έτσι άλαλα  τόση ώρα! Γεμάτη από αναρίθμητες λέξεις η σιωπή. Κελαηδιστές του ουρανού μέσα σε δροσοστάλαχτες φυλλωσιές, φτέρες και περήφανα αειθαλή, προσθέτουν κι άλλες δοξολογίες,  σ αυτές που ήδη  η ψυχή μας ήδη αναπέμπει.

Στο κατέβασμα, τολμάμε να αρθρώσουμε λίγες λέξεις και να  νοθεύσουμε για ελάχιστα  τους ήχους του Θεού.- Κουράστηκα αδελφέ μου! Ας ξαποστάσουμε λίγο! Εκείνη τη στιγμή περνάγαμε μπροστά απ το Κοιμητήρι των Πριπιτσίων.             

-Να, ας μπούμε εδώ να πάρουμε μια ανάσα! Θυμήθηκα τότε ξαφνικά έναν Αγιορείτη σοφό Γέροντα, τον Προφητηλιάτη π.Ιωακείμ, που έχει τοποθετήσει πάνω απ το Κοιμητήρι και το οστεοφυλάκιο της Σκήτης του, μια επιγραφή: "Φιλοσοφική Σχολή"

-Ας μπούμε λοιπόν να φοιτήσουμε! είπα στον Γιώργη που στιγμιαία απόρησε… -Στη Φιλοσοφική σχολή…του είπα και μπήκε αμέσως στο νόημα!-Τέσσερις έχουμε εδώ στο Ξεχώρι! Κάθε μια σπουδαία…έχει βγάλει αρκετούς τελειόφοιτους και έχει προβιβάσει και κάποιους για ανώτατες σπουδές …αιώνιες, στο Πανεπιστήμιο του Παραδείσου!

Κάποιος είπε,  πως η ζωή αυτή η πρόσκαιρη δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ένας διαρκής αγώνας να απομακρύνουμε συνεχώς το ρ από το άγριο και να το μεταστρέφουμε σε  άγιο! Το τόσο φιλεπίστροφο αυτό γράμμα! Σκέφτηκα εκείνη τη στιγμή της εισόδου μας, πως αγώνα πρέπει να κάνουμε για να απομακρύνουμε και το β αυτού του κόσμου του μάταιου και  σκοτασμένου από το μακάβριο και να το κάνουμε μακάριο! Γιατί μόνο μακάριος, χαρούμενος αληθινά και με ελπίδα Ζωής αιωνίου μπορεί να εξέλθει κανείς από μια…Φιλοσοφική σχολή!

Φωτογραφίες και μηνύματα χαραγμένα πάνω στο μάρμαρο στην πέτρα και στο ξύλο! Άλλα φανερά και άλλα μυστικά: Προσδοκώ Ανάσταση νεκρών! Να πεθάνεις πριν πεθάνεις για να μην πεθάνεις όταν πεθάνεις! Κύριε εδοκίμασάς με και έγνως με. Μη συναπολέσεις ταις αμαρτίαις μου! Ζωής ο Κυριεύων και του Θανάτου, μνήσθητι Κύριε του δούλου Σου! Τόσες σκέψεις, τόσα μηνύματα, τόση ελπίδα να φωλιάσει μέσα σου! Δάκρυα ποτισμένο κάθε προσκεφάλι προς την Ανατολή  με ένα Σταυρό ακουμπισμένο πάνω του. Δάκρυα προσδοκίας και  καρτερίας, όχι απελπισιάς! Δάκρυα προσμονής για το μεγάλο αντάμωμα!

Κι όμως,  κάποιοι έχουν βαλθεί αυτές τις φιλοσοφικές σχολές να τις εξαλείψουν! Να αφαιρέσουν την ελπίδα απ' τις ψυχές μας, την βεβαία του αιωνίου. Να επαναφέρουν το αταίριαστο β μέσα στο μακάριο, να μονιμοποιήσουν και νομιμοποιήσουν ανίερα το μακάβριο…Όλοι αυτοί μανιωδώς και δαιμονιωδώς, προσπαθούν σήμερα να επιβάλλουν την καύση των σωμάτων μετά τον αποχωρισμό τους από την αθάνατη ψυχή. Δεν έχουν αντικρίσει ποτέ τους  όλοι αυτοί άφθαρτο σκήνωμα! Στου Ιονίου τα νησιά, στης Αγίας γης τα σεβάσματα, στου Σαν Φραντσίσκο και στου Σβιρ τα αγιομέρια! Μα κι όταν τα είδαν τα χλεύασαν απαίσια! Δεν έχουν δει ποτέ τους όλοι αυτοί και δεν έχουν αγγίξει τα χείλη τους, Ιερά λείψανα μυροβλύζοντα  αρρήτως,   στα μέρη του Άθωνα,  στα Μετέωρα και σε κάθε γωνιά της Ορθοδοξίας, με θερμοκρασία σώματος, που άλλοι νιώθουν κι άλλοι, ακριβώς σιμά τους, δεν αντιλαμβάνονται το παραμικρό, πιστοποιώντας με αυτόν τον τρόπο το υπέρλογο, την διαρκή  παρουσία του Θεού   μέσα από τους Αγίους Του, τα θαύματα και τα θαυμάσια Του. 

Δεν έχουν δει ανίατες ασθένειες να θεραπεύονται αυτοστιγμεί , στο πρώτο σταύρωμα πάνω στο νοσούν μέρος του σώματος! 

Δεν έχουν θωρήσει και μανάδες να μιλούν γλυκά  με τα κεκοιμημένα σπλάχνα τους, με μια χαρμολυπημένη απαντοχή, σε μια ολοζώντανη σχέση κοινωνίας και αληθινής Ζωής μακάριας και όχι μακάβριας! Δεν το χασε το σπλάχνο της η μάνα που του μιλά στο Κοιμητήρι! Δεν χάνεται ο άνθρωπος! Δεν είναι κουμπί, δεν είναι αντικείμενο για να απολεσθεί! Δεν εξαλείφεται η ύπαρξή του, είναι αιώνιος και ζων! Καρτερεύει  την Ζωή του μέλλοντος αιώνος!

Κι αν τον κάψουμε δεν τον εξαφανίζουμε. Ας ακούσουμε κάποτε επιτέλους  την προφητεία του Ιεζεκιήλ την Μεγάλη Παρασκευή τη νύχτα, μετά την περιφορά του Επιταφίου. Το παραμικρό απειροελάχιστο ίχνος μορίου που ταξιδεύει αιώνες τώρα στον αέρα, θα λάβει ξανά σάρκα, οστά και νεύρα! Μιλάει ο Θεός εκείνο το βράδυ!  Και υπόσχεται και βεβαιώνει!

Στις μέρες μας γίνεται λόγος μόνο για τα δικαιώματα των ανθρώπων! Για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, στον αυτοπροσδιορισμό, στον προσανατολισμό… Καμιά έστω αναφορά στου Θεού τα δικαιώματα! Δίδαξόν με τα δικαιώματά Σου ! Λέμε και επαναλαμβάνουμε  από συνήθεια μόνο!

Να λοιπόν, μια άλλη παράμετρος που ελάχιστοι λαμβάνουν  υπόψη:

Ο άνθρωπός μας για παράδειγμα,  είχε εκδηλώσει την επιθυμία να αποτεφρωθεί μετά τον θάνατό του. Και  εμείς που γνωρίζουμε και πιστεύουμε και δεν έχουμε υποτίθεται πλανηθεί από τις ολέθριες μεθοδείες  του μισόκαλου, σπεύδουμε να σεβαστούμε την επιθυμία του  άρτι κοιμηθέντος  ανθρώπου μας! Και στέλνουμε το άψυχο σώμα του στην αρνησίθεη κάμινο! Εμείς που γνωρίζουμε και διαλαλούμε  πως πιστεύουμε στης πίστης μας τα σωτήρια δόγματα και στην πανσέβαστη ιερά μας  παράδοση!

Τώρα που η ψυχή του ταξιδεύει, έχοντας πλέον πλήρη γνώση του ορατού και αοράτου κόσμου, με αγωνία μας φωνάζει: -Μην σεβαστείτε την τελευταία μου επιθυμία! Μη με κάψετε αδελφοί μου, σας εκλιπαρώ! Ακούστε με! Ακούστε την κλαίουσα ψυχή μου! Βάλτε με και εμένα σ ένα μνημούρι, σε τάφο ταπεινό με καντηλάκι ακοίμητο να παρακαλεί   το έλεος του Κυρίου! Μην με κάψετε! Σας ικετεύω!

Υπάρχουν δόξα τω Θεώ κάποιοι που δεν σέβονται την τελευταία επιθυμία του δικού τους ανθρώπου! Και εκείνος από ψηλά τους ευχαριστεί! Και αναπαύεται η ψυχούλα του!  Και καίει το φιτίλι της ελπίδας στην Φιλοσοφική σχολή,  όπου πλέον και εκείνος διδάσκει… Στη μακαρία σχολή της προσμονής και της Ελπίδας!

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από το βιβλίο:"Πόσα χωράνε σε ένα Αμήν;"(εκδ.Πρόμαχος Ορθοδοξίας 2019)και  από ομότιτλη εκπομπή.

ΥΓ(2026): Δυστυχώς υπάρχουν φωνές, που δεν θα περίμενε κανείς, ανυποψίαστος τουλάχιστον, με βάση το πνευματικό τους Χριστιανικό Ορθόδοξο  παρελθόν,  να υπερθεματίζουν για για  την καύση των κεκοιμημένων. Χρησιμοποιούν (πάντοτε με την γνωστή αιρετική αποσπασματική ανθολόγηση)  ακόμα και ρητά Αγίων Πατέρων, που δεν τους ενδιαφέρει, λένε, και δεν φοβούνται την φθορά του σώματος...Επιχειρηματολογούν δε, με παραδείγματα από την σύγχρονη πρακτική που ακολουθείται σε μεγαλουπόλεις,  για κάποια αζήτητα  οστά μετά την ανακομιδή τους, τα οποία αποθέτονται όχι σε οστεοφυλάκεια όπως συμβαίνει με την συντριπτική πλειονότητα, αλλά  σε ομαδικά χωνευτήρια και σκεπάζονται με υλικά, όπως ασβέστης, για υγειονομικούς λόγους. Προτιμώ να καώ, σου λένε, από το να με σκεπάσει κάποτε ο καυστικός ασβέστης!! Επιχειρήματα εκ του πονηρού, που μετατρέπουν την εξαίρεση σε κανόνα και ηθικό δίλημμα, ώστε  να προωθηθεί και να ακμάσει (ευχόμαστε όχι εν επιγνώσει)  το νεοταξίτικης εξύφανσης (ένα από τα πολλά) σκοπούμενο της αποτέφρωσης. Ο αναθεωρητισμός και η νεοπατερική χάλκευση της πανίερης Ορθόδοξης Παράδοσής μας, ενώπιόν μας. Το μνήμα και ο Σταυρός σύμβολα της αποκαραδοκίας της Ανάστασης των νεκρών,  παρουσιάζονται ως μακάβριοι αναχρονισμοί, στερημένοι από αγάπη και φιλανθρωπία. Και η καύση με την πρότερη σύνθλιψη των κρανίων και των  οστών των κεκοιμημένων, πράξη που τους ευεργετεί και τους τιμά μετά θάνατον. Μακριά από τους προβατόσχημους  λύκους τους βαρείς, τους ετεροδιδασκαλούντες αδελφοί μου. Στώμεν καλώς! Ο Χριστός μας ετάφη και Ανέστη!

Σαν ανοίγουν οι Ουρανοί…(Θεοφάνεια με του Χριστού τους αδελφούς)

 

Από της ερήμου ο Πρόδρομος ήλθε να βαπτίσει τον Κύριον.
Βέβαιον Βασιλέα εβάπτισε, Υιόν και Θεόν ομολόγησε.
Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρεσθε, τάξεις των αγγέλων ευφραίνεσθε.
Δόξα εν υψιστοίς εκρούγαζαν, Κύριον και Θέόν ομολόγησαν.

Έλεγεν ο κόσμος τον Κύριον να αναγέννηση τον άνθρωπον.
Ζήτησον και σώσον το πρόβατον, το απωλωλός ω Θεάνθρωπε.
Ήλθε Κηρυττόμενον έβλεπε, απορών εφάνη ο Πρόδρομος.
Θες μοι την παλάμην σου Πρόδρομε, βάπτισον ευθύς τον Δεσπότην σου.

Ιορδάνη ρεύσε τα νάματα, ιν'  ανασκίρτησή τα ύδατα.
Κεφαλάς δρακόντων σενέθλασε, των κακοφρονούντων ο Κύριος.
Λέγουσιν οι Άγγελοι σήμερον, ο Χριστός τον κόσμον ερώτησε.
Μέγα και φρικτόν το μυστήριον, δούλος τον Δεσπότη εβάπτισε.

Νους ο Ιωάννης ο Πρόδρομος μέγας, να βαπτίση τον Κύριο.
Ξένος ο προφήτης ο Πρόδρομος μέγας, να βάπτιση τον Κύριο.
Όλον τον Αδάμ ανεκάλεσε ο των όλων Κτίστης και Κύριος.
Παναγία, Δέσποινα του παντός, σώσον τους εις Σε προσκυνούντας νυν.

Ρείθρα Ιορδάνη, αγάλλεσθε, την πορείαν άλλως λαμβάνετε.
Σήμερον ο Κτίστης δεδόξάσται δι' αυτό το μέγα μυστήριον.
Τρεις γαρ υποστάσεις εγνώκαμεν Πατρός και Υιού και του Πνεύματος.
Υπό Αρχαγγέλων υμνούμενον, υπό Σεραφείμ δοξαζόμενον.

Ως γαρ τοις εν σκότει επέλαμψε όταν ο Χριστός εβαπτίζετο.
Χαίροντες και χείρας προσάγοντες και λαμπράν πανήγυριν άγογτες.
Ψάλλοντες Χριστόν τον Θεόν ημών, δέξασθε λουτήρα βαπτίσματος.
Ο Θεός των όλων και Κύριος ζωή σας υγείαν και χαίρεσθε.

Η Θεολογία των καλαντιζόντων Χριστόψυχων προγόνων μας. Όλη η Τριαδική Αποκάλυψη, τα Θεία Επιφάνεια, σε αυτούς τους Θεοδίδαχτους στίχους από τον αλησμόνητο Πόντο μας. Τέτοιες σπουδαίες μέρες σκιρτούν οι καρδιές των Χριστιανών. Σκιρτούν και…μαλακώνουν…δόξα τω Θεώ! Και για αυτό τους το γαλήνεμα, ο Γαληνός Θεάνθρωπος Ιησούς φιλανθρωπότατα φροντίζει. Και στέλνει τους αδελφούς Του, τους ελαχίστους, τους καταφρονεμένους, τους φτωχούς αγνοημένους και βασανισμένους να σταθούν δίπλα μας. Δεν θα μας διηγηθούν με στομφώδη και επιδέξιο τρόπο τα της Δεσποτικής εορτής, Θεολογικώς και δογματικώς, με αναφορές στους μεγάλους Πατέρες, για να θαυμάσουμε. Αμίλητοι θα σταθούν, να μας κοιτάξουν με καλοσύνη ασυνάντητη, στα κατάβαθά μας. Να ζητήσουν να τους ψωμίσουμε με λίγη ζεστασιά αδελφική και το σύμπονό μας. Ο Γιαννιός και η Φωτεινιώ. Των Θεοφανείων των δικών τους οι μνήμες να καταγραφούν μέσα μας…Να τους μνημονεύουμε σαν ξημερώνει των Φώτων, πάντοτε και εκείνους και όλους τους: τη ελπίδι χαίροντες τυρανισμένους, που γνωρίζουν και βιώνουν κάτι στο οποίο εμείς πρέπει να μαθητεύσουμε…Την υπομονή και την ευχαριστία, την προσδοκία και την αληθινή χαρά την πονεμένη. Για εκείνους ανοίγουν οι Ουρανοί όπως λέει και ο ποιητής: «Μια φορά το χρόνο, τα Θεοφάνεια τη νύχτα, σε μια στιγμή γιομάτη μυστήριο, ανοίγουν οι ουρανοί κι όποιος προφτάση τότε να ζητήση ο,τι θέλει, θα ταποχτήση αυτό που θέλει…» (Ἀπὸ τὰ βάθη τοῦ τάφου, Κωστής Παλαμάς) Και εμείς, κάθε που ξημερώνει του Χριστού μας η Βάπτιση, να τους θυμόμαστε ως μπροστάρηδές μας ευλογημένους και παράξενους....Είναι οι παράξενοι Χριστιανοί μόνο, που μπορούν να λένε ολόκαρδα το Ευχαριστώ Σοι Κύριε, πάντων ένεκεν...Θα διδαχθούμε πολλά σήμερα με την χάρη του Θεού. Θεοφάνεια, Επιφάνεια, Αποκάλυψη…Σε αυτούς τους ελαχίστους θα αποκαλυφθεί ξανά ο εν Τριάδι Θεός, να αγιάσει τις ερρυπωμένες ψυχές μας…

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή

Άγια Θεοφάνεια 2026

Άγιος και όχι άδειος Βασίλειος…(Πρωτοχρονιά του ονείρου και της ευχής…)

Κομμάτι κόψε του Χριστού, κόψε της Παναγίας

και για Ουρανοφάντορα, Βασίλειο Καισαρείας.

Φλουρί σα βρεις, ασπάσου το, κρέμα το στο λαιμό σου,

σαν ανταμώσεις το φτωχό, κάνε το ψυχικό σου.

Ν.Σκ.( Από τη συλλογή: "Του Μηνού η ψυχή") 

Πόσο διαφορετικός θα ήταν ο τόπος μας, το παρόν μας, αν συμβαδίζαμε με την Αγία μας πίστη. Με πόση ελπίδα και χαρά αληθινή θα μπολιαζόταν η ζωή μας! Τίποτα το ψεύτικο και το εφήμερο…Όλα τα αιώνια και αθάνατα, γραμμένα με της ιερής μνήμης το ανεξίτηλο μελάνι, στην ψυχής τα θυμητάρια. Ανέγγιχτη τότε θα΄ταν εκείνη από του κόσμου και του συρμού τα κακογραμμένα πρέπει, και τα: έτσι κάνουν όλοι, τα ξοδεμένα δίχως σκοπό. Να' ταν αλλιώς τα πράγματα λέμε οι περισσότεροι, αν όχι με μοιρολατρική, στα σίγουρα με μια μελαγχολικά νοσταλγική διάθεση. Και ανατρέχουμε εξιλεωτικά σε άλλες εποχές. Και θυμόμαστε τούτες τις μέρες, πως περνούσαν οι παππούληδές μας και οι γιαγιάδες και όλοι οι Χριστόψυχοι πρόγονοί μας. Πως καλάντιζαν τούτοι, σαν ήτανε παιδιά, παραμονή Πρωτοχρονιάς…

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, πρώτη του Γεναρίου.
Αύριο ξημερώνεται τ' Αγίου Βασιλείου.
Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία.
Βαστάει εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι.
Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί μιλούσε!
- Βασίλη πόθεν έρχεσαι και πόθε κατεβαίνεις;
- Από τη μάνα μ' έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω,
να μάθω τ' άγια γράμματα και τ' άγιο Ευαγγέλιο! 

Και…
Ήρθε πάλι νέο έτος εις την πρώτη του μηνός,
ήρθα να σας χαιρετήσω, δούλος σας ο ταπεινός.
Ο Βασίλειος ο Μέγας, ιεράρχης θαυμαστός,
εις την οικογένειά σας να ‘ναι πάντα βοηθός.
Τα παιδιά εις το σχολείο να πηγαίνουνε συχνά,
να μαθαίνουνε το βίο, της πατρίδας τα ιερά.

Ποιες ήταν οι μέριμνες και οι προτεραιότητές τους…Ούτε ρεβεγιόν με ξενύχτια, πικρά στόματα και χαλασμένα στομάχια, ούτε χαρτοπαιξίες και… καταστροφές για το καλό, ούτε γούρια, ποδαρικά και ξωτικούλια, ούτε...μαγείες των Χριστουγέννων. Ξεκίνημα δοξολογικό, όρθρου βαθέως μέσα στις ολοφώτεινες Εκκλησιές! Και ένας Άγιος και όχι άδειος Βασίλειος, οικοδεσπότης και μπροστάρης στην νέα αρχή…Και τα παιδιά, όλο να ψέλνουν τέτοια κάλαντα πνευματικά, Χριστοφόρα και βλογημένα. Σε τέτοια σπίτια θα μπούμε σε τούτη την εκπομπή, σε άγιες οικογένειες με Βασιλείους, Εμμέλειες και Μακρίνες του σήμερα,  σε τέτοια σχολειά με παιδαγωγούς εν Χριστώ και  δασκάλους στο πιο σπουδαίο μάθημα αυτό της Θεανθρώπινης*αγάπης!  Πρωτοχρονιά του ονείρου μας και της ευχής μας…Του Χριστού και των Αγίων Του…

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή

Πρωτοχρονιά 2026

* "...Ἡ θεανθρώπινη ἀγάπη εἶναι ὁ νέος δρόμος τῆς ἐπιγνώσεως.......Ἡ ἀληθινὴ γνώση τῶν πάντων ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀγάπη, γεννιέται ἐν ἀγάπῃ, ἀναπτύσσεται διὰ τῆς ἀγάπης, φθάνει στὴν τελειότητα μὲ τὴ βοήθεια τῆς ἀγάπης. Ἀγαπῶ, ἄρα γνωρίζω...." (Αγ.Ιουστίνος Πόποβιτς)

Μη μας ξεχάσεις Κύριε...(Παραμονή 2026)

Πώς να ευχηθείς τέτοιες ώρες; Μόνο με δάνειο από γραφίδα καθαρής καρδιάς, των καρτερόψυχων φίλων  Του,  που έστειλε ο Χριστός μας να μας προειδοποιούν και να προοδοποιούν την μετάβαση όλων μας  εκ του θανάτου εις την Ζωήν. Στο Ευαγγέλιο του ηγαπημένου μαθητή τούτη η φράση, στην ακολουθία την νεκρώσιμη…Εκεί που γίνεται ο σωτήριος διαχωρισμός του Φωτός και του σκότους, της Αγαθοσύνης και της φαυλότητας, της Ανάστασης της άληκτης Ζωής  και της ανάστασης  της θανάσιμης κρίσεως, της αληθινής χαράς και της αιώνιας βασάνου. Να μας περιμένει ο Χριστός μας, ώσπου να βγάλει καρπό η συκιά μας…Έτσι ευχόταν ένας Παράξενος Χριστιανός,  που τον χρόνο πάντοτε σεβόταν και τον αποταμίευε αξόδευτο  στου Ουρανού τις θυρίδες..Ο πάντοτε...ξένος για τούτον τον κόσμο κυρ Φώτης κάποτε, μας ευχήθηκε…για την παραμονή του...2026! Ανεξίτηλες εκείνες οι ευχές του, σαν το όνομά του το γραμμένο ολοφώτεινα στο βιβλίο της Ζωής! Η μετάνοιά μας, να ξαναγράψει σε τούτο το αιώνιο βιβλίο  ο,τι έσβησε η φρενοβλαβής εμμονή μας στα φαύλα και ακάθαρτα που ο Θεός μισεί...Μη εγκαταλίπης Κύριε τους ελπίζοντας επί Σε…Μη μας ξεχάσεις στη φοβερή εκείνη ώρα...

Νώντας Σκοπετέας

Παραμονή Πρωτοχρονιάς 2026

Ὦ τρισανόητοι, ἐσεῖς ποὺ ἔχετε τὴν ἰδέα πὼς εἴσαστε κι ἄξιοι νὰ γίνετε ὁδηγοὶ τοῦ κόσμου! Γιὰ λίγα χρόνια μιᾶς ζωῆς, ποὺ εἶναι κι αὐτὰ γεμάτα ταραχή, ἀνησυχία, κι ἀπελπισία, γεμάτα πολέμους καὶ ἐγκλήματα, γι᾿ αὐτὲς τὶς λίγες μέρες, λοιπόν, κάνετε τόση φασαρία, γι᾿ αὐτὲς φτιάνετε τόσες θεωρίες, γι᾿ αὐτὲς πνίγετε στὸ αἷμα τὴν ἀνθρωπότητα, γι᾿ αὐτὲς τὶς λίγες στιγμὲς τὴν ἀφιονάζετε μ᾿ ἕνα πλῆθος ὄνειρα γιὰ εὐτυχία, ποὺ τὸ τέλος τους θά ᾿ναι τὸ τίποτα; Ἀληθινὰ εἴσαστε τρελοί, καὶ κακοὶ τρελοί, σατανᾶδες τῆς ἀπάτης.

Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θὰ περάσουμε τὸν θάνατο τοῦ κορμιοῦ, καὶ θὰ πάγει ὁ καθένας, ὅπου τὸν προόρισε ὁ Κύριος, κατὰ τὴν πίστη καὶ κατὰ τὰ ἔργα του. Αὐτὸν εἶναι ὁ πρῶτος θάνατος. Ποὺ εἶναι γιὰ τοὺς καλοὺς κατὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ «μετάβασις ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν». Ἐκεῖνοι ὅμως ποὺ θελήσανε νὰ γίνουνε ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ, κι εἴπανε πὼς δὲν ὑπάρχει, καὶ ρίξανε τοὺς ἀδελφούς τους στὸν Καιάδα τῆς ἀπελπισίας καὶ τῆς ἀπιστίας, αὐτοί, παρεκτὸς ἀπὸ τὸν πρῶτο θάνατο, θὰ περάσουνε καὶ τὸν δεύτερο θάνατο.

Ναί! Αὐτὸν τὸ δεύτερο θάνατο ποὺ εἶναι ὁ ἀληθινὸς θάνατος, θὰ τὸν δοκιμάσουν ὅσοι δὲν θὰ βρεθοῦνε γραμμένοι στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς. (Ἀποκαλ. Κ´, καὶ ΚΑ´, 8). 

(Φώτη Κόντογλου: Ὁδηγοὶ τοῦ κόσμου)

 

 

Ο Λόγος σαρξ εγένετο...(Χριστούγεννα 2025)

...Αδελφοί μου σήμερα, ας μαθητεύσουμε αυτήν την ώρα που συν Θεώ θα διαρκέσει τούτο το φτωχό και αδέξιο ομίλημα. Να φύγουμε από εδώ όλοι, γνωρίζοντας ποιος είναι αυτός ο Λόγος, με το Λ κεφαλαίο…Δεν είναι αδελφοί μου για τους άλλους, τους σπουδαγμένους μόνο αυτά. Είναι για όλους εμάς, τους βαπτισμένους Χριστιανούς Ορθοδόξους, τους κληρονόμους της Ουρανίας Βασιλείας. Όλα τα…εν δυνάμει και κατά την προαίρεσή μας και τον αγώνα μας, πνευματικά πριγκιπόπουλα!

Διάσπαρτα μέσα στην καθημερινή λειτουργική μας ζωή τόσα αιώνια ρήματα, στα αναγνώσματα τα αγιογραφικά( Καινή και Παλαιά Διαθήκη), στα βιβλία που καθημερινά όλον τον ενιαυτό, είναι ανοιγμένα μπροστά μας…πολλά δε τα γνωρίζουμε και από στήθους…

«Θεός εφανερώθη εν σαρκί…» (Α΄ Τιμ. γ΄ 16)!

«Ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν», και «εωράκαμεν αυτόν τοις οφθαλμοίς ημών και αι χείρες ημών εψηλάφησαν» (Ιω. α΄ 14, Α΄ Ιω. α΄ 1-2)

και τόσα Αναστάσιμα Θεοτοκία και απολυτίκια…

Τὸ ἀπ' αἰῶνος ἀπόκρυφον, καὶ ἀγγέλοις ἄγνωστον Μυστήριον· διὰ σοῦ Θεοτόκε τοῖς ἐπὶ γῆς πεφανέρωται, Θεὸς ἐν ἀσυγχύτῳ ἑνώσει σαρκούμενος, καὶ Σταυρὸν ἑκουσίως ὑπὲρ ἡμῶν καταδεξάμενος· δι' οὗ ἀναστήσας τὸν Πρωτόπλαστον, ἔσωσεν ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ὁ κλίνας τῇ καταβάσει τοὺς οὐρανούς, χωρεῖται ἀναλλοιώτως ὅλος ἐν σοί, ὃν καὶ βλέπων ἐν μήτρᾳ σου, λαβόντα δούλου μορφήν, ἐξίσταμαι κραυγάζειν σοι· Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε.

Του Γαβριήλ φθεγξαμένου σοι Παρθένε το Χαίρε, συν τη φωνή εσαρκούτο ο των όλων Δεσπότης, εν σοι τη αγία κιβωτώ, ως έφη ο δίκαιος Δαυϊδ, εδείχθης πλατυτέρα των ουρανών, βαστάσασα τον Κτίστην σου. Δόξα τω ενοικήσαντι εν σοι, δόξα τω προελθόντι εκ σου, δόξα τω ελευθερώσαντι ημάς δια του τόκου σου.

Τόν συνάναρχον Λόγον Πατρί καί Πνεύματι, τόν εκ Παρθένου τεχθέντα εις σωτηρίαν ημών, ανυμνήσωμεν πιστοί καί προσκυνήσωμεν, ότι ηυδόκησε σαρκί, ανελθείν εν τώ σταυρώ, καί θάνατον υπομείναι, καί εγείραι τούς τεθνεώτας, εν τή ενδόξω Αναστάσει αυτού.

Χαῖρε Πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος, χαῖρε τεῖχος καὶ σκέπη τῶν προστρεχόντων εἰς σέ, χαῖρε ἀχείμαστε λιμήν, καὶ ἀπειρόγαμε, ἡ τεκοῦσα ἐν σαρκί, τὸν Ποιητήν σου καὶ Θεόν, πρεσβεύουσα μὴ ἐλλείπῃς, ὑπὲρ τῶν ἀνυμνούντων, καὶ προσκυνούντων τὸν τόκον σου.

Πάντα υπέρ έννοιαν, πάντα υπερένδοξα, τα σα Θεοτόκε μυστήρια, τη αγνεία εσφραγισμένη, και παρθενία φυλαττομένη, Μήτηρ εγνώσθης αψευδής, Θεόν τεκούσα αληθινόν, αυτόν ικέτευε σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Σε την μεσιτεύσασαν την σωτηρίαν του γένους ημών, ανυμνούμεν Θεοτόκε Παρθένε, εν τη σαρκί γαρ τη εκ σου προσληφθείση, ο Υιός σου και Θεός ημών το δια Σταυρού καταδεξάμενος πάθος, ελυτρώσατο ημάς, εκ φθοράς ως φιλάνθρωπος.

Υπάρχει μια παράξενη αντίφαση, που πονά βαθιά όσους προσπαθούν ακόμη να αισθανθούν με τα πνευματικά αισθητήρια, να ακούσουν με τα ώτα της ψυχής: κάθε Κυριακή, κάθε Γιορτάδα, ανοίγουμε το στόμα μας και ψέλνουμε λόγια που θα μπορούσαν να αναστήσουν πέτρες και να μετακινήσουν βουνά… ύμνους αχειροποίητους ακόμα, κείμενα γραμμένα από Αγίους, Αυτοκράτορες, Μοναχούς, πνευματοφόρους και όμως, τις περισσότερες φορές τα προφέρουμε μηχανικά, χωρίς νου, χωρίς καρδιά, χωρίς επίγνωση. Ψέλνουμε το «Ὁ Μονογενής Υἱός και Λόγος τοῦ Θεοῦ…» ενώ πολλοί από εμάς δεν ξέρουμε ποιος είναι ο Λόγος. Ψέλνουμε το «Ἄξιόν ἐστιν…» χωρίς να κατανοούμε γιατί η Παρθένος ονομάζεται Πλατυτέρα τῶν Ουρανών. Ακούμε «Τὸ ἀπ’ αἰῶνος ἀπόκρυφον Μυστήριον» και δεν αναρωτιόμαστε ποιο ήταν αυτό το μυστήριο. Προφέρουμε το «Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε» και δεν ξέρουμε σε ποιο βάθος οδηγεί ο Αρχαγγελικός χαιρετισμός.

Κι έτσι, μέσα στους Ναούς μας, αντί να αντηχεί και να απηχεί η γνώση Της Αλήθειας, ακούγεται ένας γλυκός μεν αλλά κούφιος, κενός ψαλμός. Οι λέξεις πάλλονται και ακούγονται δυνατά, μα η καρδιά σιωπά. Ο Θεός δεν μας καλεί να τον τραγουδήσουμε…αλλά να τον ζήσουμε αφού πρώτα όμως τον γνωρίσουμε.

Αν σταθούμε για λίγο, αν σωπάσουμε τις συνήθειες, αν αφουγκραστούμε τα ίδια τα λόγια που λέμε, θα ανακαλύψουμε ένα γεγονός φοβερό:

Οι ύμνοι μας δεν είναι ποιητικές συλλογές και εμπνεύσεις στολισμένες από μελουργήματα των Θεοπνεύστων μελωδών…αλλά αποκαλύψεις του Ζώντος Θεού …του Θεού Λόγου!

Κάθε λέξη τους είναι σμιλεμένη από το Πνεύμα το Άγιο. Κάθε φράση είναι απόσταγμα ομολογίας Ιερών Συνόδων, στάλα από αίμα θαρσαλέων και ανυποτάκτων μαρτύρων, νάμα από την αμετασάλευτη εις τους αιώνες σοφία των Αγίων Πατέρων.

Γιατί τι λέμε όταν λέμε:

«Θεὸς ἐν ἀσυγχύτῳ ἑνώσει σαρκούμενος»;

Ομολογούμε ότι ο Θεός, ο άναρχος, ο αχώρητος, εισχώρησε στα όρια της σάρκας χωρίς να χάσει τίποτε από το άναρχο και το αχώρητό Του.

Τι λέμε όταν ψάλλουμε:«Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ…»;

Ομολογούμε ότι μια γυναίκα έγινε θρόνος του Αχωρήτου, μήτρα του Δημιουργού, Ναός ζωντανός της άκτιστης δόξας.

Τι ομολογούμε όταν αναφωνούμε:«Χαῖρε Πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος…»;

Πως Εκείνη από την οποία πέρασε ο Θεός έγινε Πύλη που κανένας θνητός δεν διέβη, πως το θαύμα της Παρθενίας είναι κρύσταλλο ακατάλυτο.

Τι λέμε όταν ψέλνουμε:«Τόν συνάναρχον Λόγον Πατρί καί Πνεύματι…»; Συνάναρχος και Συναϊδιος.

Διακηρύσσουμε ότι ο Χριστός δεν γεννήθηκε απλώς από την Παρθένο, αλλά ότι Αυτός που γεννιέται έχει την ίδια άναρχη αιωνιότητα με τον Πατέρα και το Πνεύμα. Έχει 2 γεννήσεις ο Χριστός μας. Μια την άχρονη και μια την άσπορη…Η μόνη αγνή και άχραντος Παρθένος, η Θεόν ασπόρως(όχι αφράστως που κάποιοι λένε…φοβόμαστε τις λέξεις….και κάναμε τους βαρβάρους εναντίους κλπ κλπ) κυήσασα πρέσβευε υπερ του σωθήναι και ελεηθήναι την ψυχήν του δούλου σου…

Και όμως…

Αν ρωτήσουμε σε έναν τυχαίο Ναό μας εκατό εκκλησιαζόμενους, ποιος είναι ο Θεός Λόγος, τι σημαίνει «ασύγχυτη, άσπορη ένωση», γιατί η Θεοτόκος είναι Θεοτόκος, τι συνέβη στον Σταυρό, ποια είναι τα δύο φύσεις του Χριστού… φοβόμαστε πως, ίσως μόνον οι πέντε, το πολύ, θα γνωρίζουν.

Οι υπόλοιποι απλώς θα επαναλαμβάνουν και θα επαναλαμβάνουν. Και εκεί γεννιέται ένας τόσο υπαρκτός κίνδυνος πολλών αιώνων: να πλάθουμε έναν «δικό μας Χριστό» όχι τον Άναρχο, τον Αϊδιο, τον Προαιώνιο, όχι τον Τριαδικό, όχι τον Λόγο που έγινε Σάρκα, όχι τον Θεάνθρωπο Ιησού, τον Αναμενόμενον, Σωματούμενον Θεόν, που προεκήρυξαν αιώνες πριν με τρόπο αναντίλεκτο οι προφήτες με αναρίθμητα γραφτά τους, βλέποντας με την πνευματική τους διόραση το σωτήριον όλων των λαών, αλλά έναν Χριστούλη, συναισθηματικό με ενσυναίσθηση και συμπερίληψη, ψυχολογικό, βολικό. Έναν Χριστό που μοιάζει στις φαντασίες μας και όχι στις Γραφές και στους Πατέρες. Έναν Χριστό των αιρετικών όλων των εποχών, από τους μονοφυσίτες έως τα σύγχρονα πνευματικά υποκατάστατα.

Και όμως η Εκκλησία μας δεν μας εγκατέλειψε στην άγνοια. Κάθε ύμνος είναι δάσκαλος. Κάθε μεγαλυνάριο είναι θεολογική σχολή. Κάθε Λειτουργία είναι χειροπιαστή κατήχηση. Οι θησαυροί είναι μπροστά μας...Εμείς δεν σκύβουμε να τους ανοίξουμε. Πλησιάζει και πάλι ο καιρός όπου θα σταθούμε μπροστά στο απερίγραπτο μυστήριο, στο άρρητο κοσμοχαρμόσυνο γεγονός της Σαρκώσεως. Σε λίγες ώρες θα ψάλλουμε για τον Θεό που «ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου ἐνανθρωπήσαντα», για Εκείνον που «κλίνας τῇ καταβάσει τοὺς οὐρανούς» χώρεσε στη μήτρα μιας κόρης της Ναζαρέτ. Πώς να σταθούμε μπροστά σε τέτοια μυστήρια με άδεια καρδιά; Πώς να ψάλλουμε για την ενανθρώπηση χωρίς να γνωρίζουμε ποιος είναι Αυτός που έλαβε δούλου μορφή (Φιλιπ. 2,7) για να μας ελευθερώσει; Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων, ο βασιλεύς των ουρανών, και ποιητής των όλων. Άναρχος Θεός καταβέβηκεν και εν τη Παρθένω κατώκησεν. Βασιλεύς των όλων και Κύριος ήλθε τον Αδάμ αναπλάσασθαι. Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρετε, τάξεις των Αγγέλων ευφραίνεσθε. Τα λεγόμενα Βυζαντινά κάλαντα. Πόσες δογματικές αλήθειες μέσα σε ελάχιστες γραμμές… 

Και μιας και βρεθήκαμε νοερώς στο Βυζάντιο…

Στον Ιουστινιανό αποδίδεται το περίφημο δογματικό τροπάριο «Ο μονογενής υιός και λόγος του Θεού». Ο ύμνος αυτός θεωρείται η ορθόδοξη απάντηση του Ιουστινιανού στις κατηγορίες που του είχαν προσάψει για μονοφυσιτισμό.(και οι οποίες δυστυχώς ακόμα και σήμερα αλίμονο…αναπαράγονται …)

Για το λόγο αυτό το τροπάριο αυτό εκφράζει τα δογματικά αποστάγματα τριών Οικουμενικών Συνόδων. Σήμερα ψάλλεται σε κάθε Θεία Λειτουργία και είναι τόσο αγαπητός και λαοφιλής

«Ο μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού αθάνατος υπάρχων, και καταδεξάμενος διά την ημετέραν σωτηρίαν σαρκωθήναι εκ της αγίας Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, ατρέπτως ενανθρωπήσας, σταυρωθείς τε, Χριστέ ο Θεός, θανάτω θάνατον πατήσας, είς ών της Αγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τώ Πατρί και τώ Αγίω Πνεύματι, σώσον ημάς.»

Ο ύμνος αυτός δεν έπεσε από τον ουρανό σαν άγνωστη βροχή. Γεννήθηκε μέσα σε εποχές αναταραχής, μέσα σε χρόνια που οι καρδιές και οι Θεολόγοι ομολογητές πάλευαν με δαιμονοκίνητους Θεομάχους να φυλάξουν αλώβητο το μυστήριο του Χριστού. Κι ο Θεός ανέστησε τότε έναν άνθρωπο που, αν και φορούσε στέμμα, κρατούσε στην ψυχή του το ταπεινό φρόνημα μοναχού: τον μέγα Ιουστινιανό.

Αυτός, που κυβερνούσε λαούς και σύνορα, έπλασε με τη γραφίδα του νου έναν ύμνο πιο ισχυρό κι από τα τείχη που οικοδόμησε… ύμνο όπου χωρά ολόκληρη η ορθόδοξη πίστη. Είναι μια σύνοψη της Ορθόδοξης πίστης μας. Τον γνωρίζουν όλοι μικροί και μεγάλοι…Επανάληψη γαρ μήτηρ μαθήσεως…Αλλά μάθηση καρδιακή ή μηχανική; Με τα χείλη της καρδιάς ή της ψυχής; Κοινώς κατανοούμε τι ψέλνουμε εκείνη την ώρα;

Δεν είναι απλό τροπάριο…Είναι ένας ποταμός Θεολογίας. Μία τεράστια πρόταση, με έναν βαθύ ανασασμό και μια κατάληξη σπαραγμό: Σώσον ημάς! Μέσα σε λίγες μόνο φράσεις περνάει μπροστά μας ολόκληρο το μυστήριο της ενανθρώπησης:

Ο Θεάνθρωπος, ο Υιός ο Άναρχος, ο Αθάνατος, ο Γεννητός αλλά όχι κτιστός, ο οποίος χωρίς να αλλάξει, χωρίς να απομακρυνθεί από τα άνω, και χωρίς να λείψει στιγμή από τα κάτω, χωρίς να μικρύνει την Θεότητά Του, φόρεσε την σάρκα μας και περπάτησε τον δρόμο του ανθρώπου μέχρι τον γολγοθά και τον Σταυρό.

Και εκεί, πάνω στο Ξύλο που δίνει Ζωή, πάτησε τον θάνατο με τον ίδιο τον θάνατό Του, δείχνοντάς μας ότι η ζωή δεν είναι στιγμιαία έκλαμψη, αλλά δώρο αιώνιο….

….Στα αλήθεια αδελφοί πόσες φορές δεν έχει αποκαλυφθεί πολυμερώς και πολυτρόπως με την θαυμαστή προστασία Του σε όλους μας, μεσούσης της ημέρας και εμείς συνεχίζουμε να ασφαλίζουμε τα μάτια μας και να μην θέλουμε να γνωρίσουμε τον Παντευεργέτη μας; Η αγνωσία του Θεού είναι ότι πιο θλιβερό υπάρχει σε αυτή την ζωή

…εἰ ἐγνώκειτέ με ( Ιωάν.14,7)λέει με παράπονο ο Χριστός μας στους μαθητές του στο μυστικό δείπνο! Τοσούτον χρόνον μεθ' υμών και ουκ εγνωκάς με Φίλιππε;( Ιωάν.14,9)Λέει πιο κάτω στο κατά Ιωάννην…Αν με γνωρίζατε…

Πόσους χρόνους και εμείς αδελφοί μου με τον Χριστό δίπλα μας και δεν καταλάβαμε τίποτα για Εκείνον! Μοιάζουμε με τους Αθηναίους παππούδες μας, εκεί στο βωμό του άγνωστου Θεού! Τον φτιάξαμε όπως μας βόλευε, σύμφωνα με τα δικά μας θέλω. Τον αλλοιώσαμε και δεν μεριμνήσαμε πότε να κάνουμε μία ουσιαστική γνωριμία μαζί Του!....

….Και ο Θεάνθρωπος είναι ακόμα στον Σταυρό και απευθύνει τους λόγους του σε όλους μας! Ο Ιησούς Χριστός! Ο Θεός Λόγος! Ο Αυτός χθες και σήμερον και εις τους αιώνες! Να κάτι όμως που καταφέραμε να αλλάξουμε εμείς οι σύγχρονοι αποστάτες που δεν χορταίνουμε να Τον πικραίνουμε! Εκείνος ο λόγος του Θεανθρώπου πάνω στον Σταυρό, εκείνο το ψαλμικό από τον 21ο: "…ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με; μακρὰν ἀπὸ τῆς σωτηρίας μου οἱ λόγοι τῶν παραπτωμάτων μου. " φαντάζει να αντιστρέφεται στις Θεοστυγείς μέρες μας…Άνθρωπε γιατί με εγκατέλειψες; Που ψάχνεις να βρεις αυτό που σου προσφέρεται άφθονο και περίσσιο από την πηγή της Ζωής, της Υπομονής, της Ελπίδας; Ορίζοντας ορθάνοιχτος μπροστά στα μάτια σου το αιώνιο και εκείνα αλλού κοιτούν, φτάνοντας ως της φαύλης ηδονής τα απροσπέλαστα αδιέξοδα…Άνθρωπε γιατί με εγκατέλειψες;...

Νώντας Σκοπετέας

Αποσπάσματα από ομότιτλο Χριστουγεννιάτικο ομίλημα.

Χριστούγεννα 2025

 

 

 

Οι τρελοί και τα παιδιά...(Άναρχος Θεός καταβέβηκεν...)

        

 

Δεύτε ίδωμεν πιστοί

Ω Σύ, μεγάλε Αναμενόμενε

του δύστυχου πεσμένου ανθρώπου!

Για Σέ ψαλμοί κι ωδές και σίβυλλες,

για σένα οι θρύλοι κάθε τόπου.

Για Σέ ο Δαβίδ τη λύρα ανάκρουσε,

κι ο μεγαλόπνοος Ησαΐας,

που διασκελίζοντας τα σύνορα

της Ιουδαίας και της Ασίας,

στης γής τα πέρατα τα κήρυξε,

πως θείο Παιδί για μάς εδόθη,

π' όλοι θα βρούν σ' Αυτό την πλήρωση

οι πανανθρώπινοί μας πόθοι.

Τον ερχομό Σου, ώ! πώς τον πρόσμενε

του βράχου ο τραγικός Δεσμώτης,

όσο τα σπλάγχνα τ' όρνιο εσπάραζε

της αδαπάνητής του νιότης!

Κι ήρθες! Δεν ήρθες μ' αστροπέλεκα

και με βροντές και καταιγίδα.

Ήρθες σάν αύρα, σάν πνοή, σάν φώς,

σάν ορθρινή δροσοσταλίδα.

Ήρθες! Μπροστά σου γονατίζουμε

- Μάγοι φτασμένοι από τα ξένα,

και ταπεινά σε χαιρετίζουμε

τον Λατρευτό μας και τον Ένα.

Της νοσταλγίας τ' Αστέρι τ' άγρυπνο

στη Φάτνη Σου μας έχει φέρει.

Κι αν μας εράπισε τα μάγουλα

το χειμωνιάτικο αγριοκαίρι,

κι άν χίλιοι δυό στο δρόμο βρέθηκαν

- ξυπνοί! - να μας περιγελάσουν

και να μας λέν πως είσαι χίμαιρα,

και τρέλα το κυνήγημά Σου,

μα εμείς, ώ θησαυρέ, Σε βρήκαμε,

και τη χαρά μας διαλαλούμε!

Ας είσαι Θεός άυλος κι άπιαστος,

εμείς στα χέρια Σε κρατούμε!

΄Ω Σύ, γλυκιά Πραγματικότητα

που ψηλαφούν τα δάχτυλά μας!

Σε λέμε - κι ας τ' ακούσουν οι άπιστοι -

Κύριο, Σωτήρα, Βασιλιά μας.

Γ. ΒΕΡΙΤΗΣ

"...Διακηρύσσουμε ότι ο Χριστός δεν γεννήθηκε απλώς από την Παρθένο, αλλά ότι Αυτός που γεννιέται έχει την ίδια άναρχη αιωνιότητα με τον Πατέρα και το Πνεύμα. Έχει δυο γεννήσεις ο Χριστός μας. Μια την άχρονη και μια την άσπορη…Η μόνη αγνή και άχραντος Παρθένος η Θεόν ασπόρως κυήσασα πρέσβευε υπερ του σωθήναι και ελεηθήναι την ψυχήν του δούλου σου…

Και όμως…

Αν ρωτήσουμε σε έναν τυχαίο ναό εκατό εκκλησιαζόμενους ποιος είναι ο Θεός Λόγος, τι σημαίνει «ασύγχυτη άσπορη ένωση», γιατί η Θεοτόκος είναι Θεοτόκος, τι συνέβη στον Σταυρό, ποιέ είναι οι δύο φύσεις του Χριστού… φοβόμαστε πως, ίσως μόνον οι πέντε το πολύ θα ξέρουν.

Οι υπόλοιποι απλώς θα επαναλαμβάνουν και θα επαναλαμβάνουν. Και εκεί γεννιέται ένας τόσο υπαρκτός κίνδυνος πολλών αιώνων: να πλάθουμε έναν «δικό μας Χριστό» όχι τον Άναρχο, τον Αϊδιο, τον Προαιώνιο, όχι τον Τριαδικό, όχι τον Λόγο που έγινε Σάρκα, όχι τον Θεάνθρωπο Ιησού, τον Αναμενόμενον, Σωματούμενον Θεόν, που προεκήρυξαν αιώνες πριν με τρόπο αναντίλεκτο οι προφήτες με αναρίθμητα γραφτά τους, βλέποντας με την πνευματική τους διόραση το σωτήριον όλων των λαών, αλλά έναν Χριστούλη, συναισθηματικό με ενσυναίσθηση και συμπερίληψη, ψυχολογικό, βολικό. Έναν Χριστό που μοιάζει στις φαντασίες μας και όχι στις Γραφές και στους Πατέρες. Έναν Χριστό των αιρετικών όλων των εποχών, από τους μονοφυσίτες και τους παπικούς έως τα σύγχρονα πνευματικά υποκατάστατα.

Και όμως η Εκκλησία μας δεν μας εγκατέλειψε στην άγνοια. Κάθε ύμνος είναι δάσκαλος. Κάθε μεγαλυνάριο είναι θεολογική σχολή. Κάθε Λειτουργία είναι χειροπιαστή κατήχηση. Οι θησαυροί είναι μπροστά μας...Εμείς δεν σκύβουμε να τους ανοίξουμε. Πλησιάζει και πάλι ο καιρός όπου θα σταθούμε μπροστά στο άρρητο γεγονός της Σαρκώσεως. Σε λίγες ημέρες θα ψάλλουμε για τον Θεό Τον «ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου ἐνανθρωπήσαντα», για Εκείνον που «κλίνας τῇ καταβάσει τοὺς οὐρανούς» χώρεσε στη μήτρα μιας κόρης της Ναζαρέτ. Πώς να σταθούμε μπροστά σε τέτοια μυστήρια με άδεια καρδιά; Πώς να ψάλλουμε για την ενανθρώπηση χωρίς να γνωρίζουμε ποιος είναι Αυτός που έλαβε δούλου μορφή (Φιλιπ. 2,7) για να μας ελευθερώσει; Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων, ο βασιλεύς των ουρανών, και ποιητής των όλων. Άναρχος Θεός καταβέβηκεν και εν τη Παρθένω κατώκησεν. Βασιλεύς των όλων και Κύριος ήλθε τον Αδάμ αναπλάσασθαι. Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρετε, τάξεις των Αγγέλων ευφραίνεσθε. Τα λεγόμενα Βυζαντινά κάλαντα. Πόσες δογματικές αλήθειες μέσα σε ελάχιστες γραμμές…αυτές τις αλήθειες που πάντα θα τις ομολογούν μόνο οι...τρελοί και τα παιδιά...

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από ομίλημα Χριστουγέννων και ομότιτλη εκπομπή 

Χριστούγεννα 2025

Χριστέ μου, σε ικετεύω…(Διανυκτερεύουσα ψυχή)

                                     

                                                                                                                              Εἶ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, 

                                                                                                                            οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος, 

                                                                                                                            τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. (Κολ. 3, 1-2)

 Αυτό που κάνεις και λες αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου, τώρα, τούτη τη μοναδική και ανεπίστροφη στιγμή που σου δωρήθηκε, αντέχει στην αιωνιότητα; Είναι στα αλήθεια ευλογία αλλά κάποιες φορές και βαρύ, αβάσταγο το φορτίο από ένα ομίλημα Αγίου-Ιεροκήρυκα του Παραδείσου. Έτσι συμβαίνει, σαν ακούς, ένα προ μισού αιώνα κήρυγμα του π.Αθανασίου Μυτιληναίου, ή του κυρ-Δημήτρη του Παναγόπουλου, ή του μακαριστού Επισκόπου Αυγουστίνου και τόσων άλλων, δόξα τω Θεώ…Αμέσως, αυτομάτως(αν το ακούς βέβαια με τα ώτα της ψυχής) συγκαταριθμείσαι με τους γνόντας…οι οποίοι αν δεν ποιήσουν…Το φίλτρο της αιωνιότητας λοιπόν, για το οποίο μιλούν συνεχώς όλοι οι Αγιοπνευματοφόροι Χριστοκήρυκες…Το κουβαλάς μαζί σου εφαπτόμενο με τη συνείδησή σου(αν βέβαια δεν έχει απονεκρωθεί) και όλα τα περνάς από την κρησάρα της…Δύσκολο και αγωνιώδες και δυσκατόρθωτο θα μου πεις, για λίγους, οις δέδοται…για μοναχούς και αφιερωμένους, θα δικαιολογηθείς, απομακρυνόμενος ταχέως σαν τον πλούσιο νεανίσκο της γνωστής παραβολής… Μα όταν ο Κύριος μας προτρέπει να τον ακολουθήσουμε και να τον αγαπήσουμε δίνοντάς τα όλα, δεν κάνει τέτοιες διακρίσεις. Όταν το στόμα Του ο Θείος Παύλος λυτρωτικά μας συμβουλεύει να φρονούμε μόνο τα άνω, δεν διαχωρίζει τα πλάσματα του Θεού σε βαθμίδες, τάξεις, μορφώσεις και κυρίως εποχές…Εγώ και εσύ είμαστε σήμερα, τώρα,  Κολοσσαείς, και Τιμόθεοι και Τίτοι και τόσοι άλλοι αγνοημένοι και...σκονισμένοι μαζί με τους ιερούς άμβωνες της νεοπατερικής εκφιλοσόφησης και αμνήστευσης. Τα άνω να φρονούμε λοιπόν, σε μια διαρκή και αδιάλειπτη πρωτόνοια της διανυκτερεύουσας και ακοίμητης ψυχής  μας. Τα άνω να ζητάμε συνεχώς και τα ουράνια καθάρια! Όχι τα χαμαίζηλα και επιφανειακά λερά! Να ζητάμε από τον Θεό Πατέρα δύσκολα και μεγάλα που μόνο όποιος τα άνω φρονεί μπορεί να σκεφτεί για να αιτηθεί. Όπως ο Άγιος Γέροντας Εφραίμ έγκλειστος στο εξαγιασμένο κελάκι του, στις νυχτερινές του πλεύσεις στο ασύνορο πέλαγος της Θείας Ευσπλαχνίας, στις μεσονυκτικές της ψυχής του αναβιβάσεις και αναγεννήσεις, στην κατά μόνας μέθεξή του με τον Θείο του Έρωτα. Με σχεδία φτιαγμένη από αναρίθμητα αποσωμένα απόκερα θερμής ικεσίας και με φτερά την αρετή της αληθέστατης και ανόθευτης ταπεινώσεώς του, ζητά από τον γλυκύτατο Θεάνθρωπο κάτω από τον Σταυρό Του, τα υψηλά και τα δυσθέωρητα. Το πρόσωπό Του να του αποκαλύψει λαχταρά και απόψε…Την ίδια στιγμή, μια προσευχή συγκλονιστική ξεβγαίνει από τα χείλη του…Χριστέ μου, σε ικετεύω, ασφάλισέ με, με την σωτήρια αυτογνωσία του απείρου μηδενικού μου…

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από σειρά 3 εκπομπών, όπου διαβάζονται αποσπάσματα από το βιβλίο : «Μέθεξις Θεού -Ημερολόγιον προσευχής» Εκδ.Ι.Μ.Φιλοθέου Αγ.Όρος.

Διανυκτερεύουσα ψυχή...(Μεσονύκτιον εξεγειρόμην...)

 

Μεσονύκτιον εξεγειρόμην του εξομολογείσθαί σοι επί τα κρίματα της δικαιοσύνης σου….(Ψαλ.118,62) Μεσόνυχτο έφτασε ξανά…Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός και μακάριος, ον ευρήσει γρηγορούντα…Ο κόσμος γύρω του βυθίζεται στο ολοένα και πιο πηχτό σκοτάδι. Ο ύπνος γλυκός, το δωμάτιο παγωμένο…

-Που να σηκωθείς τέτοια ώρα μέσα στο κρύο; Αύριο θα σέρνεσαι…

-Είμαι σε επιστράτευση! Για να ρθει το κακό λιγότερο στον κόσμο! Τα κεράκια πρέπει ως το ξημέρωμα να λιώσουν. Να χω μούτρα στον Θεό να του ζητήσω κι άλλη παράταση… Περιμένουν από μένα κι οι ψυχές…Ζωντανοί και κεκκοιμημένοι, εμπερίστατοι νοσούντες και αναγκεμένοι…Τούτην την ώρα αγρυπνά και ο Γέροντας στο κελλάκι του! Μετανίζει, δακρύζει, στενάζει και κανοναρχεί το Θείο έλεος! Ακοίμητος Άγγελος!

Πως ο Κύριος δυναμώνει, όσους ποθούν να στρατευθούν στον στρατό Του! Εκείνους που βιώνουν τον Χρυσοστομικό λόγο: Γλυκύς ο ύπνος, αλλ’ ουδέν γλυκύτερο της προσευχής…και του Κυρίου μας το πατρικό πρόσταγμα: Αγρυπνείτε εν παντί καιρώ δεόμενοι (Λουκ. 21,36) Μα και του Θείου Παύλου τα κελεύσματα: Νήφε εν πάσι, κακοπάθησον…(Β Τιμ. 4,5) Ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι… (Ρωμ.13,11)

Διαβάζοντας τούτο το βιβλίο-προσευχή και εικόνισμα, δεν μπορεί παρά να μην συγκλονιστεί η ψυχή σου από τους καρδιακούς λόγους ενός μεγάλου Αγίου των ημερών μας, που βίωσε κάθε Θεοδίδακτη αρετή, που ακολουθούσε πιστά κάθε θεία προτροπή. Εκείνου, που γνώριζε ότι απευθυνόταν  στον Δημιουργό των απάντων κι όμως,  του μιλούσε σαν μωρό  παιδί στον πατέρα! Με τόση ζέση και αμεσότητα, με ένα ιερότατο θάρρος και μια παρρησία συνταρακτική. Όλα γεννήματα μιας ανυπόκριτης και αληθινής πέρα ως πέρα ταπείνωσης,  που κατέβαζε κυριολεκτικά τον Ουρανό στο κελλάκι Του, - Χαίρε Αγία Αγίων μείζων ταπείνωση, Παναγιοσκέπαστη αρετή, γέφυρα η μετάγουσα εκ γης προς Ουρανόν-, που έφερνε τον Οροφουργό-Πατερούλη του ενώπιόν Του, να συλλέξει Εκείνος τα αδαμάντινα δάκρυα της ερωτευμένης του καρδιάς. Με λαχτάρα καρτερούσε κάθε νύχτωμα και κάθε ξημέρωμα ο Άγιος Γέροντας Εφραίμ, να αντικρύσει τον αποκαλυπτόμενο Νυμφίο, να μεθεχθεί κατά μόνας με τον Θείο του Έρωτα. Να ανέβει ξανά πάνω στην...ανύστακτη σχεδία του, για να διαπλεύσει  του Θείου ελέους το πέλαγος. Να δεηθεί για τον κάθε αδελφό του που με αγνωμοσύνη  πληγώνει τον Παντευεργέτη Χριστό,  για την κάθε ναυαγισμένη ψυχή και να την τραβήξει πάνω, στην ολκάδα εκείνων που θέλουν να σωθούν…

Ανοίγει ξανά το ημερολόγιο της διανυκτερεύουσας ψυχής του. Σμίγουν και πάλι τα δάκρυα με το μελάνι…

Νώντας Σκοπετέας

Απόσπασμα από σειρά 3 εκπομπών όπου διαβάζονται αποσπάσματα από το βιβλίο : «Μέθεξις Θεού -Ημερολόγιον προσευχής» Εκδ.Ι.Μ.Φιλοθέου Αγ.Όρος.